توافق یا پرداخت بهای زمین در عقب نشینی ملک توسط شهرداری.
در دنیای مدیریت شهری گاهی مرز میان وظیفه شهرداری برای حفظ ایمنی شهرو وظیفه شهرداری برای احترام به حقوق مالکیت به شکلی تاریک و مبهم میشود. یکی از چالشترین موارد زمانی است که دیواری در ملک شخصی به دلیل کهنگی و فرسودگی خطر ریزش و تهدید ایمنی ایجاد میکند. در این میان مالک برای رفع خطر قصد بازسازی و نوسازی دیوار را دارد اما با مواجهه با دستور غیرمنطقی شهرداری برای عقبنشینی در هنگام بازسازی روبرو میشود.فرسودگی، مزیتی برای تخریب نیست ابزاری برای عقبنشینی نیست وقتی یک دیوار به دلیل عوامل طبیعی و گذشت زمان دچار فرسودگی شده و احتمال تخریب آن وجود دارد اقدام مالک برای برداشتن آن دیوار و ساخت دیوار جدید، یک اقدام ایمنی و نگهداری است. از نظرمنطق حقوقی هدف از بازسازی بازگرداندن ملک به وضعیت ایمن و اولیه است، نه تغییر دادن مرزهای زمین یا کاهش مساحت مفید ملک و استدلال اصلی این است که بازسازی مساوی با عقبنشینی نیست
اشتباه بزرگ شهرداری ها این است که بازسازی یک دیوار قدیمی را با ساختوساز جدید در زمین خالی اشتباه میگیرند در حالی که اولا در ساختوساز جدید هدف اشغال فضای جدید است که نیاز به رعایت ضوابط عقبنشینی دارد و دوم اینکه در بازسازی دیوار فرسوده هدف جایگزینی یک سازه ناامن با یک سازه ایمن در همان مکان است.
اگر شهرداری از مالک بخواهد که با برداشتن دیوار قدیمی، دیوار جدید را چند متر عقبتر بسازد، در واقع از فرصت فرسودگی برای تصاحب بخشی از حریم مالک استفاده کرده است. این اقدام فراتر از نظارت بر ایمنی است و در واقع نوعی تغییر اجباری در مرزهای ملک است که بدون توافق با مالک و بدون پرداخت خسارت، غیرقانونی است.
حق مالک در بازسازی در همان محل بر اساس اصل مالکیت می باشدمالک بر اساس اصل حاکمیت مالکیت حق دارد ملکی که در اختیار دارد را از وضعیت خطرناک به وضعیت ایمن تبدیل کند. اگر دیوار قدیمی در مرز مشخصی قرار دارد دیوار جدید نیز باید در همان مرز و در همان محل بنا شود. شهرداری تنها میتواند بر کیفیت ساخت و ایمنی سازه نظارت کند، نه اینکه از فرصت تخریب یک دیوار کهنه، دستور به عقبنشینی و کاهش مساحت ملک صادر نماید. پس نتیجتا اینکه بازسازی باید در جای خود انجام شودهرگونه دستور مبنی بر اینکه باید دیوار را عقبتر بسازید، در واقع یک دستور تغییر کاربری و تغییر مرز است، نه دستور ایمنی. شهرداری نمیتواند با اتکای به ضرورت ایمنی، مالک را مجبور به پذیرش عقبنشینی کند. راهکار صحیح این است مالک دیوار فرسوده را برداشته و در همان محل، با رعایت استانداردهای فنی دیوار جدید را بنا کند. هرگونه اصرار بر عقبنشینی بدون توافق یا بدون دلیل قانونی مبنی بر تداخل با حریمهای عمومی، مصداق تعدی به حق مالکیت است و شهرداری فقط میتواند یا با طرف مصالحه و توافق کند و اگر دستور عقب نشینی داد باید در قبال همان متراژ عقب نشینی ،اگر زیاد بود زمین دیگر و اگر کم بود بهای زمین یا با توافق ،خدمات از جمله پروانه رایگان و دادن مصالح و ...اقدام نماید.
